Reach Terimler ve Kısaltmalar Klavuzu

Sayın Ziyaretçilerimiz,

Değerli büyüğümüz Mustafa Cüneyt Gezen'in eşi, oğlu ve değerli dostlarının yardımı ile uzunca bir çalışmanın ardından oluşturduğu ve www.kmo.org.tr adresinde yayımlanan REACH Tüzüğü ve ilgili yasal düzenlemelerde geçen ve Batı dillerinden özenle çevirmiş olduğukları çok özgün terimler ve kısaltmalarla ilgili olarak "REACH Terimler ve Kısaltmalar Kılavuzu" nun online versiyonuna KimyaMuhendisi.com'dan ulaşabilirsiniz.

Böyle güzel bir çalışmayı sektöre kazandırdığı ve KimyaMuhendisi.com aracılığı ile bu hizmeti daha da kullanışlı bir şekilde tüm Türk Kimya Sanayisi'nin hizmetine sunmamıza müsade ettiği için Sn. Mustafa Cüneyt Gezen'e huzurunuzda teşekkürlerimizi sunarız.


0-9   A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

DU Downstream User

Alt kullanıcı.

AB içerisinde üretici ve ithalatçının dışında, kendi başına ya da bir karışım içindeki bir kimyasal maddeyi, kendi endüstriyel ve profesyonel amacına gö-re kullanan herhangi gerçek ya da tüzel kişilere “alt kullanıcı” denir. Dağıtıcı ya da tüketici alt kullanıcı sayılmaz. Art. 2(7) kapsamında olup da Tüzük kap- samına girmeyen ama tekrar ithalat yapan kişiler (re-importers), yani AB’n-den ihraç edilmiş ve kimyasal yoldan hiçbir değişikliğe uğratılmamış madde-yi yeniden AB’ne ithal edenler alt kullanıcı olarak kabul edilecektir. Alt kulla-nıcılar, bir karışımın formülatörleri ya da endüstriyel kullanıcılarıdır. Ör. mü-rekkep üretimi için farklı kimyasalları karıştıran üreticiler ya da bu mürekkebi kağıt basımında kullananlar alt kullanıcı olarak tanımlanır.

Tüzük uyarınca, alt kullanıcılar, kendilerine sağlanılan SDS de açıklanan risklerin denetim altına alınması için uygun araçları tanımlamak ve uygula-mak zorundadır. Bunun yanı sıra, 98/24/EC Kimyasal Maddeler Yönetmeliği gibi öteki düzenlemeler de maddenin denetim altında tutulmasını ve değer-lendirilmesini gerekli kılar. Sağlanım zincirinde bir üretici ya da ithalatçının tescil ettirdiği 10 tpa ve üzerindeki bir maddenin uygun biçimde ve denetim altında kullanıldığına güven duyabilmek için, bununla ilgili CSA’nın düzen-lenmesine gerek vardır. Madde 10 tpa nın altında ve tehlikeli değil ise, SDS’ nin düzenlenmesi gerekliliğiyle ilgili bir yükümlülük yoktur. Tek başına ya da bir karışım içindeki maddeleri, bir başka alt kullanıcıya, dağıtıcıya ve sağla-nım zinciri içinde aşağı yöndeki kullanıcılara sağlanımda bulunan bir alt kul-lanıcı, SDS’de salık verilen risk yönetim araçları bilgisini, kendisinden son-raki bir kullanıcıya kesinlikle iletmesi gerekir.

Alt kullanıcıların CSA hazırlamaları konusu Tüzükte iki seçenekte açıklan-maktadır. Bunlar:

  1. Alt kullanıcılar, kimyasalı, kendilerine sunulan SDS ekinde yer alan etkilenim kurgusunda tanımlanmış koşulların dışında kullanıyor ise, Annex I uyarınca CSA’ya bağlı olarak risk yönetim araçlarını oluştur-mak zorundadır. Bu işlem, kimyasalın sağlayıcılarca öngörülmeyen kullanımı ve alt kullanıcıların bu kullanımı gizli tutmak istemesi gibi durumlarda özellikle uygulanmalıdır. ECHA’ya bu gibi durumlarda kul- lanım bilgisinin verilmesi gerekir. Kendisine etkilenim kurgusuyla des- teklenen bir SDS ulaştırılmamış bir alt kullanıcının CSA oluşturma zo- runluluğu yoktur.
  2. Alt kullanıcılar, maddeyi, SDS ye ekli etkilenim kurgusunda belirtilen koşullarda kullanıyor ise, bununla ilgili bir CSA oluşturmak zorunda değildir. Bu gibi durumlarda, alt kullanıcılar kendilerine bildirilen risk yönetim araçlarını uygulayacaklar ve böylece, maddenin kullanımın-dan doğan risklerin uygun biçimde denetim altında tutulduğuna emin olacaklardır.

Alt kullanıcılar, risk yönetim araçlarının uygunluğundan kuşkulu ise, ya bu bilgiyi sağlayıcıya ileterek sorunu onunla birlikte çözecek ya da CSA’yı kendi başına oluşturacaktır.

Bkz. Use, Manufacturer, Importer, Actors in the supply chain, CSA, SDS

Ayrıca bkz. -   REACH Art. 2(7) & 3(13).

-      Council Directive 98/24/EC.

-     Guidance for downstream users, January  2008.


EC (European Council)

Avrupa Konseyi.

AB’nin en yüksek politik organıdır. Üye ülkelerin devlet ya da hükümet başkan- larıyla Komisyon Başkanından oluşmaktadır. Konseyin aldığı kararlar tavsiye niteliğinde olup, bunların politik bir bağlayıcılığı yoktur.


EC Inventory

EC Sayımcası.

EC Sayımcası, geçmişten gelen AB düzenlemesini oluşturan üç listeden ku-ruludur. Bunlar EINECS, ELINCS ve NLP listeleridir. Tüzüğün yürürlüğe gi-rişiyle birlikte, bildirilmiş maddelerin listesi de bu sayımcaya eklenecektir. EC sayımcası, maddenin şu özelliklerini içerir:

ð      EC numarası,

ð      EC adı,

ð      CAS numarası (EC numarasıyla ilintili),

ð      Moleküler formülü,

ð      Tanımı.

Bkz. EINECS, ELINCS, NLP.


EC № (EC number)

EC numarası.

Komisyonca EINECS, ELINCS ve NLP numaralarının yerine geliştirilen bir düzenlemedir. Bu numara, EC sayımcasında yer alan maddelerin kimliğini belirtir.

Bkz. EC inventory, EINECS, ELINCS, NLP.


EC(*) (European Commission

Avrupa Komisyonu.

Tam adıyla “Commission of The European Communities (CEC)”,  yani “Av-rupa Toplulukları Komisyonu” olarak adlandırılan bu kurum, Avrupa Birliği politikalarının üretilmesinden ve eşgüdümünden sorumludur. Yani AB’nin yürütme organıdır. Yasa tasarıları hazırlar ve bunları Parlamentoya ve Kon-seye sunar. Bu organların hazırlamış olduğu bütçe ve programları uygula-makla yükümlüdür. Ayrıca Birlik anlaşmalarının koruyucusudur.

Avrupa Komisyonu, uluslararası görüşmelerde AB’yi temsil eder. Bu kılavuz- da kısaca “Komisyon” adıyla anılır.

Bkz. EU, CEC.


ECB (European Chemicals Bureau)

Avrupa Kimyasallar Bürosu.

ECB, 2008 yılında kapatılmadan önce, AB içerisinde tehlikeli kimyasallar ile ilgili veri ve değerlendirmelerin hazırlanmasından sorumlu bir kurumdu.    Şu anda söz konusu görevleri ECHA ve IHCP yürütmektedir.

Bkz. ECHA, IHCP.

Ayrıca bkz. http://ecb.jrc.ec.europa.eu/


ECHA (European Chemicals Agency)

Avrupa Kimyasallar Kurumu.

Tüzüğün teknik, bilimsel ve idari olarak yönetilmesi ve kimi durumlarda yü-rütülmesi ve tüm AB ülkeleri düzeyinde bu işlemlerin tutarlılığının sağlanma- sı amacıyla Helsinki’de kurulmuştur. Yasal çalışmalarına 1 Haziran 2008 de başlamıştır. Komisyonca 2012 yılında gözden geçirilecektir.

Bkz. Agency.

Ayrıca bkz. -   REACH Art. 3(7) & (18).

-   REACH Art. 75(1) & (2).

-   http://echa.europa.eu/home_en.asp


ECx (Effective concentration x)

Etkin derişim % x.

Test edilen bir maddenin belli bir zaman dilimi boyunca ağ. % x  değişimine karşılık gelen derişimi.


EDs (Endocrine Distrupters)

Endokrin bozucular.

Bunlar, canlılardaki endokrin sisteminin saldığı salgıların moleküler yapısını bozan, mimik davranışla bunlara öykünen ve bunları maskeleyen kimyasal-lardır. Ör. DDT, PCBler, PBDEler, HBDDC vb. gibi bire bir olay temelinde belirlenmiş SVHC maddeleridir ve ruhsatlandırılmayı gerektirir. Bunların bir çoğu CMR sınıfına girer.

Bkz. CMRs, SVHCs, POPs.

Ayrıca bkz.  İkizoğlu E, 2009, “Endokrin Sistemini Bozan Kimyasallar ve Eko-lojik Risk Değerlendirmesi”, KMO Tehlikeli Kimyasalların Yöneti-mi Sempozyumu ve Sergisi Bildiriler Kitabı, 363-370, Ankara.


EDx (Effective dose 10 %)

Etkin doz % 10.

Test edilen bir maddenin, belirli bir zaman aralığındaki oluş sıklığının % 10 artışına karşılık gelen dozu.


Görüntüleme Sayısı