Reach Terimler ve Kısaltmalar Klavuzu

Sayın Ziyaretçilerimiz,

Değerli büyüğümüz Mustafa Cüneyt Gezen'in eşi, oğlu ve değerli dostlarının yardımı ile uzunca bir çalışmanın ardından oluşturduğu ve www.kmo.org.tr adresinde yayımlanan REACH Tüzüğü ve ilgili yasal düzenlemelerde geçen ve Batı dillerinden özenle çevirmiş olduğukları çok özgün terimler ve kısaltmalarla ilgili olarak "REACH Terimler ve Kısaltmalar Kılavuzu" nun online versiyonuna KimyaMuhendisi.com'dan ulaşabilirsiniz.

Böyle güzel bir çalışmayı sektöre kazandırdığı ve KimyaMuhendisi.com aracılığı ile bu hizmeti daha da kullanışlı bir şekilde tüm Türk Kimya Sanayisi'nin hizmetine sunmamıza müsade ettiği için Sn. Mustafa Cüneyt Gezen'e huzurunuzda teşekkürlerimizi sunarız.


0-9   A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Authorisation

Ruhsatlandırma.

Tüzük, kaygı uyandıran ve yüksek risk taşıyan kimyasalların kullanımı için ruhsatlandırma sürecini getirmiştir. Bu süreç, insanlarda ve çevrede birike-rek kirliliğe, kansere, kısırlığa ve genetik bozulmaya neden olan ve ana rah-minde yavru gelişimini engelleyen kimyasallara uygulanır. CMRs Cat. 1 & 2, PBTs, vPvBs ya da endokrin bozucuların ürün içindeki derişimleri ağ. % 0.1 den büyükse, tonaj eşiğine bakılmaksızın, ruhsatlandırma altında değerlen- dirilir.

Tüzük uyarınca, yüksek risk taşıyan maddeler Annex XIV listesine alınır. Bir kez bu listeye alınan madde, üzerinde ruhsat ve ayrıcalık işlemleri uygulan-madığı sürece, son kullanım tarihinden sonra kesinlikle kullanılamaz ve pi-yasada yer alamaz. Alt kullanıcılar, kendi profesyonel amacıyla, ancak ruhsatlı maddeleri kullanabilir. Ruhsatlandırma süreci dört adımda gerçekleşir:

  1. Yetkili kurumların yüksek risk taşıyan maddeleri belirlemesi,
  2. Yetkili kurumların öncelikli süreci belirlemesi,
  3. Endüstrinin ruhsatlandırma sürecini uygulaması,
  4. Komisyonun ruhsatlandırma işlemini onaylaması.

Başvuru adayları, ruhsat dosyasında, maddeye ilişkin risklerin yeterince de-netim altına alındığını ve maddenin toplumsal ve ekonomik yararlarının risk-lerinden daha önde olduğunu kanıtlarsa ya da riskli maddenin yerine seçimli bir başka madde getirilemiyorsa, ruhsatlandırma süreci uygulanmaz. Ancak bu durumda kanıt belgesinin doğruluğundan üretici ve ithalatçıların kendisi sorumlu tutulur. Ruhsatlandırma süreci, yukarıda sözü geçen tehlikeli mad-deler yerine, riski daha az ve amacına daha uygun olan seçimli maddelerin üretilmesi konusunda şirketleri özendirir. Başvuru adayları yüksek risk taşı-yan maddeler yerine önerdikleri seçimli maddelerin analizlerini ve bunlara ilişkin üretim planlarını dosyalarına eklemelidir. Tüm ruhsat işlemleri, bir sü-re sonra bire bir olay temelinde incelenerek gözden geçirilir. Kullanım kısıtla-maları Tüzük kapsamında ele alınır.

Ruhsat koşulları ve ruhsat numarası, ruhsatlandırma kapsamına alınan mad- delerin ambalaj etiketlerinin üzerinde kesinlikle yer almalıdır. Piyasada ruh-satsız madde üretimi, kullanımı ve ticareti yasaktır. Alt kullanıcılar, kendin-den önce başkalarınca ruhsatlandırılmış olan maddeleri kullanabilir. Ancak tescil ettirenin, bu kullanımla ilgili ECHA’ya bilgi vermesi gerekir. Bu durum-da alt kullanıcılar, ruhsat koşullarına uymalıdır. Art. 66 (1) uyarınca alt kulla-nıcılar, bu tür maddelerin kendilerine ilk sağlanım tarihinden sonra en geç üç ay içinde ECHA’ya bilgi verecektir. Ancak madde daha önceden tescil et-tirilmemişse, bu tür kullanım için de alt kullanıcılar ECHA’yı bilgilendirme-lidir.

Bkz. CMRs, PBTs, vPvBs, Endocrine distrupters, Sunset date, DU.

Ayrıca bkz.  -   REACH Title I Chap. 1, 2 & 3,

-   Art. 66 (1).

-   REACH Annex XIV.


BAF (Bioaccumulation factor)

Biyobirikim katsayısı.

Bir canlının yapısında bulunan biyobirikim özellikli bir kimyasalın derişimi ile, aynı kimyasalın, canlının bulunduğu ortamdaki derişimine oranı biyobiri-kim katsayısını verir.

Bkz. Bioaccumulation, BCF.


BCF (Bioconcentration factor)

Biyoderişim çarpanı.

Biyoderişim çarpanı (L/kg), bir canlıdaki madde derişiminin, denge durumuna ulaşıldığı anda sudaki derişimine orantısı (statik BCF) ya da denge olma-dığı durumda, alım oranı ve arındırma oranı çarpanları (dinamik BDK) ola-rak iki türlü tanımlanabilir. Statik ve dinamik BCF ler, yeri geldiğinde birbiri-ne eşit olarak kullanılabilir. Bu çarpan, maddenin birikme eğiliminin bir gös-tergesidir. Aynı zamanda oktanol-su ayrışma katsayısıyla da bağlantılıdır.

Şöyle ki:

logBCF = (0.79 * logKOW) -  0.4

Bkz. KOW, PBT, vBvT, BAC, Bioaccumulation.


BEE (Bureau Européen de l’Environnement)

Avrupa Çevre Ofisi.

BEE, AB içinde ve birkaç komşu ülkede, yerel ya da uluslararası sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu federe bir kurumdur. Görevi, Avrupa kıtasında çev- reyi korumak, geliştirmek ve AB bireylerinin bu konuda üzerine düşen göre-vi yerine getirmelerini sağlamaktır.

Bkz. EU.

Ayrıca bkz. http://www.eeb.org/


BEI (Biological exposure indices)

Biyolojik etkilenim indisi.

Biyolojik etkilenim indisi, çalışanların işyerlerinde zehirli maddelerden koru-nabilmesi için anahtar bir değerdir.


BIA (Business impact assessment)

İş etki değerlendirmesi.

REACH’in getireceği maliyetin belirlenmesi için Komisyonca yapılan değer-lendirme.


Bioaccumulation

Biyobirikim.

Kimyasalların, özellikle suda yaşayan canlılar üzerinde, ya doğrudan yaşa-dığı ortamdan ya da dolaylı yoldan beslenme yoluyla birikmesi sürecidir.

Bkz. BAF Bioaccumulative.


Bioaccumulative

Biyobirikim özellikli.

Bir maddenin biyoderişim çarpanı 2,000 L/kg dan büyükse, madde biyobiri-kim (B-) ölçütleriyle örtüşüyor demektir.

Bkz. PBT, vPvB, BAF, Bioaccumulation.

Ayrıca bkz.   -   REACH Annex XIII.

-   InfoDyne Système Expert.


Biocide, Biocidal product

Biyosid, biyosidal ürün.

Bu tür maddeler, 98/8/EC Biyosidler Yönetmeliği Art. 2(1)’de tanımlanmıştır.  Buna göre: Biyosidal ürünler, herhangi bir zararlı canlıyı yok etmek, engelle-mek, zararsız hale getirmek, davranışını önlemek, kimyasal ve biyolojik yön-den denetim altına almak amacıyla bir ya da daha çok etken madde içere-cek biçimde kullanıcıya sağlanılan maddeler ve karışımlardır.

98/8/EC Biyosidler Yönetmeliğine değil de, 91/414/EEC Tarım İlaçları Yönet-meliği gibi bir başka düzenlemeye bağlı olan ya da veterinerlik ilaçları ve özel tıbbi ürünlerle ilgili öteki yasal düzenlemeler kapsamına giren, ancak bunun yanısıra yukarıdaki tanıma da uyan birçok maddenin bulunduğunu bilmekte yarar vardır. Bundan dolayıdır ki, biyosidal ürünlerin tam bir tanımı için ilgili yönetmeliğe ve buna ilişkin kılavuz belgelerine başvurmak daha ye-rinde olur.

Genel bir deyişle, 98/8/EC Biyosidler Yönetmeliği çok geniş kapsamlı olup, Annex V’te 23 adet farklı ürün yer alır. Bunlar arasında evsel ve endüstriyel böcek ilaçları, doğal ve işlenmiş ürün koruyucuları, böceklere, kemirgenlere ve öbür omurgalılara karşı kullanım amaçlı tarım dışı pestisidlerle mumyala-mada ve tahnitlemede kullanılan sıvılar ve çürümeyi önleyiciler gibi pek çok özel ürün yer alır. Tüzük uyarınca, biyosid olarak sınıflandırılan etken mad-deler, önceden tescil edilmiş sayılır.

Bkz. Pesticide, PPP.

Ayrıca bkz. -    REACH Art. 15(2).

-   Directive 98/8/EC.

-   Council Directive 91/414/EEC.


Bioconcentration

Biyoderişim.

Kimyasal maddeler, özellikle suda yaşayan organizmalarda birikirler. Biyo-derişim diye, soluma ve deriden emilimle alınan, organizma içinde dağılan (diffusion) ve kimyasal değişime uğrayan (metabolism) ve sonuçta atım yo-luyla (elimination) çevreye geri dönen madde derişimine denir.

Bkz. Bioaccumulation, BAC, BAF.


Görüntüleme Sayısı