Reach Terimler ve Kısaltmalar Klavuzu

Sayın Ziyaretçilerimiz,

Değerli büyüğümüz Mustafa Cüneyt Gezen'in eşi, oğlu ve değerli dostlarının yardımı ile uzunca bir çalışmanın ardından oluşturduğu ve www.kmo.org.tr adresinde yayımlanan REACH Tüzüğü ve ilgili yasal düzenlemelerde geçen ve Batı dillerinden özenle çevirmiş olduğukları çok özgün terimler ve kısaltmalarla ilgili olarak "REACH Terimler ve Kısaltmalar Kılavuzu" nun online versiyonuna KimyaMuhendisi.com'dan ulaşabilirsiniz.

Böyle güzel bir çalışmayı sektöre kazandırdığı ve KimyaMuhendisi.com aracılığı ile bu hizmeti daha da kullanışlı bir şekilde tüm Türk Kimya Sanayisi'nin hizmetine sunmamıza müsade ettiği için Sn. Mustafa Cüneyt Gezen'e huzurunuzda teşekkürlerimizi sunarız.


0-9   A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

(Q)SAR [(Quantitative) Structure Activi

(Nitel) Yapı etkinlik ilişkisi.

Bir maddenin fizikokimyasal özellikleri ile özel bir etki yaratabilme becerileri arasındaki ilişkidir. Toksikolojide (Q)SAR incelemelerinin amacı, yapısı ve özel-likleri bilinen zehirli maddelere yapısal olarak benzeyen ancak zehirli özel-liği bilinmeyen bir maddenin kimyasal yapısından, o maddenin zehirliliğini belir- leyebilmektir.

Pratikte (Q)SAR incelemeleri, maddelerin molekül yapısından çıkarak özel- liklerini belirleyebilmek için geliştirilen ve sanal matematik modelleme teme-line dayalı bir dizi bilgisayar yazılımlarıyla gerçekleşir. (Q)SAR, REACH kapsa-mında omurgalı hayvanlar üzerindeki deneylerin sayıca azaltılması ve maliyet-lerin düşürülmesi için başvurulacak bir yöntemler dizisidir.

Bkz. Animal testing, SAR.

Ayrıca bkz.   -    Ex-European Chemical Bureau: Computational  Toxicology:

-   http://ecb.jrc.ec.europa.eu/qsar/

-   Prof Dr Burgaz S, 2009, “Kimyasalların Toksikolojik Riskleri-nin Değerlendirilmesi”, KMO Tehlikeli Kimyasalların Yönetimi Sempozyumu ve Sergisi Bildiri Kitabı, 339-343, Ankara.


AC (Article category)

Ürün sınıflandırması.

Madde içeren bir ürün (eşya) türünü nitelendiren tanıtım sürecinin bir öğesi.


Actors in the supply chain

Sağlanım zincirindeki etmenler.

Avrupa Birliği’nde bir kimyasalın sağlanım zincirindeki tüm üreticileri, ithalat-çıları ve alt kullanıcıları.

Bkz. Supply chain.

Ayrıca bkz. REACH Art. 3(17).


Additive

Katkı.

Tüzüğe göre katkı, bir maddenin kararlılığını korumak amacıyla tasarlana-rak üretime katılan maddedir. Bir başka yasal düzenlemede katkı, pH ayar-layıcı ya da renklendirici madde olarak yer alır. Yine Tüzüğe göre “katkı”, mad-de tanımlanması söyleminin dışında, “gıda ve yem katkısı” anlamına da ge-lir.

Bkz. Substance, Substance identification.

Ayrıca bkz.   -   REACH Art. 2.

-   Guidance for identification and naming of substances under REACH, June 2007.


Adverse effect

Yan etki.

“Bir canlının işlevsel yeteneğinin bozulmasına, ek baskıları dengeleyebilme yetisinin azalmasına ya da çevresindeki öbür olumsuz etkenlere karşı duyar- lılığının gerilemesine neden olan yapısal, tinsel, büyüme, gelişme ve yaşam süresi gibi özelliklerinde görülen değişim” (WHO 1994a).

“Ölüm, beslenme alışkanlığındaki bir değişim, vücut ve organ ağırlıklarında ya da enzim düzeylerindeki bir değişiklik, gözlemlenen patalojik bir değişim gibi sonuçlara neden olan olağan dışı, istenmeyen ve canlıya zarar veren etki” (IPCS).

Bkz. IPCS.


AF (Assessment factor)

Değerlendirme katsayısı.

Kimyasal risk değerlendirmesinde kullanılır. Risk değerlendirme süreci, insan sağlığı ve çevreyle ilişkili olarak aşağıdaki eylemleri içerir:

  1. Tehlike tanımlaması,
  2. Madde kaynaklı etkilenim dozu ve düzeyi ile, etkilenimin sıklığı ve şiddeti arasındaki bağlantının belirlenmesi,
  3. İnsan kümelerinin üzerindeki derişim ve doz miktarının belirlenmesi (çalışanlar, tüketiciler ya da etkilenmiş çevreden etkilenim altında bu- lunan insanlar).

Bkz. Risk, Risk assessment.


AF(*) (Application factor)

Kullanım katsayısı.

MATC’nin LC50 ye oranıyla hesaplanan sayısal bir değerdir. Süregen (kronik) zehirlilik ve güvenilir derişim hesaplanmasında kullanılır.

Bkz. MATC, LC50.

Kullanım katsayısı.

MATC’nin LC50 ye oranıyla hesaplanan sayısal bir değerdir. Süregen (kronik) zehirlilik ve güvenilir derişim hesaplanmasında kullanılır.

Bkz. MATC, LC50.


Agency

Kurum.

Avrupa Toplulukları Komisyonu kararınca kurulan Avrupa Kimyasallar Kuru-mu (European Chemicals Agency).

Bkz. ECHA.

Ayrıca bkz. REACH Art. 3(18).


Alloy

Alaşım.

Gözle görülür boyutta bir tekdüzeliğe sahip ve mekanik yollarla birbirlerin-den kolayca ayrılamayacak biçimde birleşmiş iki ya da daha çok sayıda ele-mentten oluşmuş metalik bir malzemedir. Alaşım, Tüzük uyarınca, özel bir karışım (preparat) olarak nitelendirilir. Bileşimindeki maddeler tescil kapsa-mına girer.

Bkz. Substance identification, Substance, Registration.

Ayrıca bkz. REACH Art. 3(41).


Animal testing

Hayvanlar üzerinde yapılan deneyler.

Bir maddenin insanlar ve hayvanlar üzerindeki olası etkilerini belirlemek için özellikle fareler ve sıçanlar üzerinde yapılan araştırmaya yönelik deneyler.


Görüntüleme Sayısı