Öğrenciler, dumanlı sise neden olan nitrojen oksitin yüzde 97'sine kadarını yok eden titanyum dioksit kaplamalı kiremitler geliştirdi.

RIVERSIDE, Kaliforniya (www.ucr.edu) – Kaliforniya Üniversitesi'nden bir takım, Riverside'ın Bourns Mühendislik Okulu öğrencileri, ortalama büyüklükteki bir konutun çatısına uygulandığında yılda 11.000 mil giden bir aracın ürettiği kadar dumanlı sise neden olan nitrojen oksidi yok eden bir kiremit kaplaması geliştirdiler.

010-cropped-603x361

Hesapladıklarına göre, eğer bir milyon çatı bu titanyum oksit karışımıyla kaplı kiremitler döşenirse, her gün 21 ton nitrojen oksiti bertaraf edilebilir. Üstelik ortalama büyüklükteki bir konutun çatısını kaplamaya yetecek titanyum oksit sadece 5 dolar tutuyor.

Bütün Orange County ve Los Angeles'ın taşra bölgesini, Riverside ve San Bernardino ilçelerini kapsayan Güney Sahili Hava Kalitesi Yönetimi Bölgesi'nde günde 500 ton nitrojen oksit salınımı yapan Güney Californiya için bu çok önemli.
Geçtiğimiz ay, UC Riverside takımının –Carlos Espinoza, Louis Lancaster, Chun-Yu "Jimmy" Liang, Kelly McCoy, Jessica Moncayo ve Edwin Rodriguez– araştırması Çevre Koruma Ajansı(ÇKA) öğrenci tasarım yarışmasının 2. kısmında mansiyon ödülü aldı.

Geçen sene, projede çalışan bir UC Riverside öğrenci takımı, ÇKA'nın İnsanlar, Refah ve Gezegen yarışmasının 1. kısmında $15.000 kazandı. Bu takım William Lichtenberg, Duc Nguyen, Calvin Cao, Vincent Chen ve Espinoza'dan (lisans öğrencisiydi, şimdi UC Riverside'da yüksek lisans öğrencisi) oluşuyordu. İki takımın da danışmanlığını kimya ve çevre mühendisi profesörü David Cocker ve Bourns Mühendislik Okulu öğretim görevlisi Kawai Tam yapıyordu.
Bazı yakıtlar yüksek sıcaklıkta yandığında nitrojen oksit oluşur. Daha sonra güneş ışığının varlığında nitrojen oksit, uçucu organik bileşiklerle reaksiyona girerek dumanlı sis meydana getirir.

Günümüzde, nitrojen oksitten kaynaklanan kirliliği azaltmaya yardımcı olan başka kiremitler de piyasada bulunmakta, fakat dumanlı sisi azalttıklarına dair çok az veri var.

Öğrenciler bunu değiştirmek için yola çıktı. İki özdeş standart kil kiremitleri, gıdadan kozmetiğe birçok şeyi boyamakta kullanılan titanyum dioksitle kapladılar. Kiremitler daha sonra öğrencilerin ahşap, teflon ve PVC borulardan inşa ettikleri minyatür atmosfer odasına yerleştirildi.
Oda nitrojen oksit kaynağına bağlandı ve nitrojen oksit konsantrasyonu ölçüldü. Güneş ışığı yerine titanyum dioksidi aktive eden mor ötesi ışık kullanıldı ve nitrojen oksidin parçalanmasına izin verildi.

171915393611-356x267Titanyum dioksitle kaplanmış kiremitlerin, nitrojen oksidin yüzde 88-97sini yok ettiğini keşfettiler. Aynı zamanda, bir tanesi 12 kat titanyum dioksitle kaplanmış olsa bile değişik miktarlarda kaplama uygulanmasının nitrojen oksit giderme miktarını çok etkilemediği görüldü. Kaplama miktarı dışında, yüzey alanının da önemli bir etken olmadığı anlaşıldı.

Şimdiki takımın öğrencilerinin hepsinin haziran ayında mezun olması bekleniyor. Umuyorlar ki yeni takımın öğrencileri de bu projeyle devam edip diğer değişkenleri test ederler.

Örneğin, dış cephe boyasına titanyum oksit eklendiğinde ne olacağını merak ediyorlar. Bununla birlikte beton, duvar ve otoyollardaki bariyerlerin kaplamasında kullanılmasının düşünülmesini istiyorlar. Kaplamanın etkisinin ne kadar süreceği, normalde beyaz olan kaplamanın renginin değiştirilmesinin etkisinin ne olacağı da cevaplanmayı bekleyen diğer sorular arasında.

İngilizce orijinal metin için: http://ucrtoday.ucr.edu/22621
Yazar: Sean Nealon
Türkçeye çeviren: Begüm Günerden

Siz de KimyaMuhendisi.com Çeviri Ekibi'ne Katılın


Yorum eklemek için üye girişi yapmalısınız.